WTTA in de bouw en infra: wat verandert er als je personeel uitleent of inhuurt?

Leent jouw organisatie personeel uit? Of huur je medewerkers in via een uitzend-, detacherings- of payrollbedrijf? Dan is de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (WTTA) belangrijk voor jou. Deze wet moet zorgen voor meer grip op de uitleenmarkt en misstanden tegengaan. De WTTA treedt op 1 januari 2027 in werking. Vanaf 1 januari 2028 gaat de Nederlandse Arbeidsinspectie handhaven op de nieuwe regels. Voor zowel uitleners als inleners betekent dit dat er werk aan de winkel is.

Wanneer val je als uitlener onder de WTTA?

Vanaf 1 januari 2028 mogen bedrijven niet zomaar meer personeel tegen betaling ter beschikking stellen aan andere ondernemingen. Uitleners moeten zijn toegelaten door de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU) en worden opgenomen in een openbaar register.
Daarmee raakt de WTTA niet alleen de bekende uitzend- en payrollbedrijven. Ook andere ondernemingen die werknemers tegen betaling bij een ander bedrijf laten werken, kunnen onder de nieuwe regels vallen. Bepalend is onder andere of de werknemer onder leiding en toezicht van het inlenende bedrijf werkt. Bij collegiale uitleen kan dat anders liggen. Wanneer personeel zonder winstoogmerk aan een andere onderneming ter beschikking wordt gesteld, kan dit buiten de regeling vallen.

Toelating vraagt om een controleerbare administratie

Een onderneming wordt niet automatisch toegelaten. Voorafgaand aan de toelating vindt een inspectie plaats door een aangewezen inspectie-instelling. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de loonadministratie, personeelsadministratie en naleving van de arbeidsvoorwaarden.

Denk bijvoorbeeld aan vragen als:

• Wordt het loon correct en op tijd betaald?
• Wordt het juiste loon toegepast?
• Worden premies correct afgedragen?
• Worden werknemers goed geïnformeerd over hun arbeidsvoorwaarden?
• Worden de toepasselijke wet- en regelgeving en cao correct nageleefd?

WTTA voor uitleners: vier jaar toelating, controles en € 100.000 waarborgsom

Een toelating is bovendien niet voor onbepaalde tijd. Na toelating wordt een onderneming voor vier jaar opgenomen in het register. Ook gedurende deze periode kunnen controles plaatsvinden. Worden tekortkomingen geconstateerd, dan zal een onderneming deze moeten herstellen. Gebeurt dat niet, dan kan uiteindelijk een schorsing of zelfs intrekking van de toelating volgen.
Daarnaast moet een onderneming een waarborgsom van € 100.000,- storten om de vergunning te krijgen en voor gedurende vier jaar te behouden. Als de onderneming zich vier jaar houdt aan alle regels uit de WTTA, dan wordt de waarborgsom (zonder rente) teruggestort.

Personeel inhuren? Controleer je uitlener

De WTTA is niet alleen belangrijk voor bedrijven die personeel uitlenen. Ook inleners krijgen een eigen verantwoordelijkheid. Huur je personeel in via bijvoorbeeld een uitzendbureau, payrollbedrijf of andere uitlener? Dan moet je controleren of deze onderneming daadwerkelijk in het openbare register is opgenomen.
Het wordt dus belangrijk om bij de keuze voor een leverancier niet alleen naar prijs, beschikbaarheid en kwaliteit te kijken, maar ook naar de vraag of deze partij volgens de nieuwe wet personeel ter beschikking mag stellen.

Zijn er uitzonderingen binnen de WTTA voor de bouw en opleidingsbedrijven?

Er gelden inderdaad uitzonderingen. Zo vallen bepaalde overheidsorganisaties en rechtspersonen die mensen met een arbeidsbeperking werk bieden buiten de regeling. Een voor de bouw- en opleidingssector belangrijke uitzondering betreft beroepsopleidingsstichtingen die BBL-studenten bij leerbedrijven laten werken. Zij zijn niet verplicht om door de NAU te worden toegelaten en in het register te worden opgenomen.
Toch is het verstandig om niet te snel aan te nemen dat een onderneming buiten de WTTA valt. Niet de naam van een organisatie of de omschrijving van de dienstverlening is doorslaggevend, maar vooral hoe de arbeidskrachten in de praktijk ter beschikking worden gesteld.

Wat kun je nu al doen?

2028 klinkt misschien nog ver weg. Voor ondernemingen die onder de WTTA vallen, kan de voorbereiding echter behoorlijk wat tijd kosten.
Juist de controle van de loon- en personeelsadministratie kan verbeterpunten aan het licht brengen. Denk aan een onjuiste cao-toepassing, verkeerde looncomponenten, onvolledige personeelsdossiers of arbeidsvoorwaarden die onvoldoende zijn vastgelegd. Het is daarom verstandig om niet te wachten totdat een inspectie voor de deur staat.

Een goede voorbereiding begint met drie vragen:

1. Valt onze onderneming onder de WTTA?
   Breng in kaart of en op welke manier werknemers bij andere bedrijven worden ingezet.
2. Is onze loon- en personeelsadministratie op orde?
   Controleer of de verloning, cao-toepassing, premies, arbeidsvoorwaarden en personeelsdossiers voldoen aan de geldende regels.
3. Huren wij zelf personeel in?
   Zorg er dan voor dat straks wordt gecontroleerd of de uitlener waarmee je samenwerkt in het openbare register is opgenomen. Controleer dan ook of je het juiste loon en juiste arbeidsvoorwaarden toepast volgens de cao die jouw bedrijf moet toepassen. Die verantwoordelijkheid ligt namelijk bij de inlener.

Voorbereiden op de WTTA: dit moeten inleners en uitleners nu doen 

De WTTA betekent voor een deel van de werkgevers een behoorlijke verandering. Vooral voor bedrijven die personeel uitlenen, kan het toelatingstraject veel voorbereiding vragen.
Maar ook voor ondernemingen die personeel inhuren is achteroverleunen geen optie. Zij krijgen immers zelf de verantwoordelijkheid om te controleren of zij met een toegelaten uitlener werken.
Het belangrijkste advies is daarom: wacht niet tot 2028, maar breng nu al in kaart wat de WTTA voor jouw organisatie betekent. Een loon- en personeelsadministratie die vandaag goed op orde is, kan straks veel herstelwerk en problemen voorkomen.

Hulp nog bij de WTTA?

Twijfel je wat de WTTA betekent voor jouw bedrijf? Scab kan je helpen bij vragen over de loonadministratie, cao-toepassing en arbeidsvoorwaarden.